Bát Nàn công chúa - nữ tướng quân đánh giặc phương Bắc

03/11/2017
Bà là Bát Nàn công chúa Vũ Thị Thục – một trong những nữ anh hùng đầu tiên của nước ta.

Theo truyền thuyết và thần tích làng Tiên La (huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình) và thần tích thờ miếu ở xã Phượng Lâu (huyện Phù Ninh, tỉnh Vĩnh Phú) - thần tích do danh thần thời hậu Lê là Hàn Lâm đại học sĩ Nguyễn Bính phụng soạn: Đông Nhung Đại tướng quân Vũ Thị Thục sinh ra và lớn lên ở trang Phượng Lâu xưa, thuộc huyện Phù Ninh, tỉnh Vĩnh Phú (nay là thôn Phượng Lâu, xã Phượng Lâu, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ). Sinh thời, Thục Nương xinh đẹp, nhan sắc của nàng ví như đóa phù dung buổi sáng,  lại thông minh lanh lợi, văn võ song toàn, được tôn là “Nữ tiên hạ thế”.

Thời đó, nước ta bị nhà Đông Hán đô hộ, thái thú Tô Định sang cai trị. Năm 18 tuổi, Thục Nương đính hôn với Phạm Danh Hương - con huyện trưởng huyện Chu Diên. Đôi trai tài gái sắc đang chờ ngày cưới thì tai họa ập đến.

Biết tin Thục Nương là cô gái vẹn toàn, Tô Định cho quân lính bắt cha và chồng chưa cưới vào dinh ép buộc phải gả nàng cho hắn. Bị cự tuyệt, Tô Định tìm cách giết hại hai người sau đó cho quân về lùng bắt Thục Nương. Được dân làng che chở, Thục Nương cùng vài người thân chạy thoát ra sông Hồng rồi lên thuyền xuôi mãi. Vài ngày sau họ dừng thuyền ở vùng đất Đa Cương (tả ngạn sông Hồng), nay thuộc huyện Hưng Hà (Thái Bình) để nương náu.

Tại đây, bà đã lập căn cứ, chiêu tập binh mã, dựng cờ khởi nghĩa, tự xưng là “Bát Nàn đại tướng quân”, tổ chức cho nhân dân phát triển nông nghiệp, xây dựng lực lượng vững chắc. Khi Hai Bà Trưng khởi nghĩa đã cho người về khuyến dụ hợp sức. Bà đã cùng các tướng lĩnh kéo quân về Mê Linh dựng cờ khởi nghĩa, đánh đuổi giặc Hán.

Đất nước độc lập không lâu thì đến tháng 4 năm 42 sau Công nguyên, giặc Hán lại đem quân xâm chiếm nước ta, Hai Bà Trưng cùng nhiều tướng sĩ đã hy sinh anh dũng. Sau trận Cẩm Khê thất thủ, Vũ Thị Thục đem quân về cố thủ ở Tiên La trang để tiếp tục kháng chiến. Tháng 8 năm 43 sau Công nguyên, giặc Hán đem quân đánh căn cứ, nghĩa quân đã chống trả quyết liệt, Vũ Thị Thục đã rút gươm tự tiết tại gò Kim Quy bên dòng sông Tiên Hưng.

Ghi nhớ công lao của Bát Nạn tướng quân, nhân dân đã lập đền thờ để các thế hệ cháu con hương khói, tưởng nhớ nữ tướng anh hùng của dân tộc. Các triều đại sau đều có truy phong bà làm thần:

Đời Lê Thánh tông, sắc phong: Ý đức đoan trang Trinh thục công chúa.

Đời Minh Mạng nhà Nguyễn sắc phong: Dực bảo trung hưng linh phù chi thần.

Đời Khải Định sắc phong: Dực bảo trung hưng linh phù thượng đẳng thần.

Đền thờ bà ngày nay thuộc hai xã Đoan Hùng và Tân Tiến (huyện Hưng Hà). Di tích lịch sử văn hóa Quốc gia đền Buộm được xây trên khoảng đất rộng rãi, cao và thoáng đãng nằm cạnh dòng sông Tiên Hưng, cổng đền quay mặt về phía Nam.

Hàng năm vào dịp ngày mất của Bát Nàn tướng quân 17 tháng 3 (âm lịch), đền Buộm lại mở lễ hội để nhân dân địa phương và du khách thập phương có dịp chiêm bái, tìm về cội nguồn cũng như lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc. Đồng thời, bày tỏ lòng tri ân với những người đã hy sinh vì quê hương, đất nước.

PNVN

CÁC ĐỀ ÁN

Video