Bảo vệ quyền lợi lao động nữ nhập cư: Đòi hỏi bức thiết

02/01/2014
Cả nước có hơn 2 triệu công nhân lao động (CNLĐ) đang làm việc trong các khu công nghiệp và chế xuất (KCN&CX), 70% trong số đó là nữ. Trên 70% số lao động nữ nhập cư phải tự thuê nhà trọ hoặc ở nhờ nhà người thân. Đời sống khó khăn, tiền lương không đáp ứng được mức sống tối thiểu khiến trên 80% lao động nữ phải làm thêm để bảo đảm cuộc sống… Đây là kết quả khảo sát của Tổng Liên đoàn lao động (LĐLĐ) Việt Nam mới công bố.

Áp lực mưu sinh

Thực trạng đời sống và điều kiện sống của lao động nữ nhập cư tại các KCN&CX là mối trăn trở lớn của tổ chức Công đoàn. Đề tài nghiên cứu về thực trạng mức sống của lao động nữ nhập cư tại các KCN&CX hiện nay vừa được Tổng LĐLĐ Việt Nam công bố thực sự đã gióng lên hồi chuông cảnh báo trước nhiệm vụ của tổ chức Công đoàn đối với việc quan tâm, chăm lo, bảo vệ quyền lợi cho lao động nữ nhập cư. Cụ thể, tỷ lệ nữ lao động có thu nhập trên 5 triệu đồng/tháng chỉ chiếm 2%, số còn lại có mức thu nhập trung bình 3 triệu đồng/người/tháng. Theo cơ quan chức năng, mức thu nhập như vậy chỉ đáp ứng được trên 60% nhu cầu cuộc sống tối thiểu. Mức thu nhập này của nữ lao động nhập cư đã "giẫm chân tại chỗ" nhiều năm qua.

Thạc sĩ Phạm Thị Thanh Hồng, Phó Trưởng ban Nữ công (Tổng LĐLĐ Việt Nam) cho biết, tiền lương và thu nhập quá thấp gây áp lực về đời sống vật chất, dẫn đến có khoảng 88% số lao động nữ nhập cư phải làm thêm nhiều giờ để tăng thu nhập. Do đó, đại bộ phận lao động nữ ít quan tâm hoặc không có điều kiện hưởng thụ nhu cầu văn hóa tinh thần. Đáng lo ngại hơn, hiện chỉ có 6,9% lao động nữ nhập cư tham gia các hoạt động thể dục thể thao, còn lại không rèn luyện sức khỏe và lao động nữ phải đối mặt với trên 60% cơ sở sản xuất hiện nay không bảo đảm an toàn về sức khỏe cho họ. Tiến sĩ Đặng Quang Điều - Trưởng ban Chính sách pháp luật (Tổng LĐLĐ Việt Nam) phân tích, theo cách tính chi phí tối thiểu cho nuôi con (1 con), người lao động đã phải chi mất 70% chi phí từ thu nhập hằng tháng. Một rào cản lớn nữa được các chuyên gia lao động việc làm nhận định tác động trực tiếp đến đời sống lao động nữ nhập cư đó là sự hòa nhập với cộng đồng tại nơi họ ở trọ còn gặp nhiều khó khăn, từ an ninh trật tự cho đến điều kiện sinh hoạt, nhất là thiếu các thiết chế về văn hóa, học hành, chữa bệnh. Theo thống kê, số lao động nữ nhập cư phải gửi con vào học trường tư gần nơi trọ hoặc làm việc cao gấp 3 lần so với lao động nữ tại địa phương.

Cần cụ thể hóa chính sách 

Theo Phó Trưởng ban Nữ công Phạm Thị Thanh Hồng, đời sống lao động nữ nhập cư gặp nhiều khó khăn trong khi Luật Bình đẳng giới, Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới, Nghị quyết 11 của Bộ Chính trị về công tác phụ nữ… đã được ban hành. Thực tế, hệ thống pháp lý hiện hành chưa có sự ưu tiên cụ thể nào hướng đến đối tượng lao động nữ nói chung và lao động nữ nhập cư nói riêng… Về việc cần ban hành những quy định pháp luật để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng cho lao động nữ nhập cư, Trưởng ban Chính sách pháp luật Đặng Quang Điều kiến nghị, cần sớm điều chỉnh mức thỏa ước lao động tập thể, bảo đảm mức sống tối thiểu người lao động vào năm 2015. Tăng cường quản lý tiền lương khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước; có quy định bắt buộc các doanh nghiệp phải xây dựng thang, bảng lương, định mức lao động và đăng ký với cơ quan quản lý lao động địa phương…

Chủ tịch Công đoàn các KCN&CX Hà Nội Đinh Quốc Toản cho rằng, cần sớm hoàn thiện, triển khai thực hiện và kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật, chính sách nhằm bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng của lao động nữ gắn với việc nâng cao nhận thức về bình đẳng giới, về gia đình, trẻ em, chăm sóc sức khỏe sinh sản, giúp lao động nữ biết cách bảo vệ mình…

Trên thực tế, lao động nữ nhập cư làm việc tại các KCN&CX không chỉ là lực lượng mạnh trong đội ngũ công nhân lao động, mà còn là những "người giữ lửa" trong mỗi gia đình. Do đó, việc sớm ban hành những chính sách cụ thể hóa tạo điều kiện cho lao động nữ nhập cư, giúp họ thoát khỏi cảnh phải đánh đổi cả sức khỏe, chấp nhận cuộc sống hết sức khó khăn để bám trụ với những công việc như hiện nay là yêu cầu bức thiết.

 

 

Văn phòng Ủy ban quốc gia VSTBPNVN

CÁC ĐỀ ÁN

Video