Phòng tránh tai nạn thương tích từ các con vật

Đã có không ít trẻ em bị súc vật cắn phải đưa vào bệnh viện. Đặc biệt là tai nạn chó dại cắn. Trường hợp cháu T. hơn 2 tuổi. Cháu rất thích chơi đùa với chú chó Minmin. Mẹ cháu thường dỗ dành cháu chơi với chú chó khi cháu ăn hoặc hờn. Một hôm,khi xem chó ăn, bé thấy miếng xương rơi ra ngoài bát liền thò tay nhặt với ý định nhặt vào bát cho chó. Con chó tưởng bé lấy mất đồ ăn, nổi giận và đớp luôn tay của bé, làm bé đau quá khóc thét lên. Thấy con đau, bố cháu lại gần thì thấy tay cháu bị chảy máu và có mấy vết răng chó. Tức giận và sợ cháu lại bị chó cắn, bố cháu đem bán con chó. Chủ quan vì chó nhà nuôi không bệnh tật gì nên bố bé cũng không đưa bé đi tiêm phòng chó dại. Khi thấy bé trở nên ốm yếu, đưa vào viện thì bác sĩ phát hiện bé bị nhiễm khuẩn do chó cắn. Hay em H. (Hà Nội) cũng bị con của gia đình cắn vào tay . Vết thương sâu đến tận xương và bác sĩ đã phải tháo bỏ cánh tay của cậu bé. Cũng là trường hợp bị chó cắn, em X đã qua đời một cách rất thương tâm. Chú chó cắn X là một chú chó nhỏ, được mẹ mua về nuôi và X được giao nhiệm vụ cho chó ăn. Một hôm, trong lúc cho chó ăn, chó cắn vào bơm tiêm sữa và cắn vào tay cháu. Không chỉ dừng lại ở đó, con chó đó còn cắn thêm anh trai, bà nội, bố, mẹ cháu X, nó còn ra đường cắn thêm 6 người nữa. Lúc đó, mọi người mới biết đó là chó dại. Những người bị chó cắn đã đi tiêm phòng. Những cháu X khi đó đã quá muộn, thuốc tiêm phòng không còn tác dụng. Một tháng sau, cháu lên cơn dại và chết.

Ngoài ra, nhiều trẻ còn bị mèo dại cắn, bị o­ng đốt, rắn cắn, trâu húc... gây nguy hiểm đến tình mạng.

* Cách sơ cứu

Khi phát hiện trẻ bị các loại động vật cắn, húc cần sơ cứu cho trẻ. An ủi để giúp trẻ bình tĩnh, giúp cho trẻ tránh sợ hãi và phòng trẻ bị choáng. Rửa sạch vết cắn dù vết vết cắn đó rất nhỏ bằng nhiều nước và xà phòng. Cần bảo vệ chính mình và người khác khi tiếp xúc với máu chảy ra từ vết cắn. Rửa tay sạch trước và sau khi sơ cứu vết thương. Phủ lên vết thương một miếng vải sạch và băng lại. Thông báo với người có trách nhiệm hoặc đưa trẻ đến trạm y tế gần nhất.

Đối với trường hợp bị chó cắn, cần nhanh chóng làm các động tác sơ cứu như vết thương do động vật cắn. Nếu vết thương do chó cắn bị rách da, sơ cứu và chuyển trẻ tới cơ sở y tế gần nhất, nơi có vác xin tiêm phòng uốn ván. Cần nhốt chó và theo dõi trong 10 ngày để xem con chó có bị lên cơn dại hay không, và để tránh chó có thể cắn thêm người khác hoặc các gia súc khác. . Nếu con chó yếu và sùi bọt mép có thể là chó dại khi đó phải diệt ngay.

Đối với trường hợp bị rắn cắn, cần nhanh chóng đặt trẻ nằm yên để làm chậm sự lan truyền của nọc độc rắn. Nếu trẻ bị rắn cắn ở chân hoặc cánh tay, hãy bất động chi đó bằng một cái nẹp theo cách bất động gãy xương. Nói cho trẻ biết rằng nọc độc rắn có thể khu trú và di chuyển chậm nếu họ nằm yên. Sự an ủi và cách giải thích bình tĩnh của bạn sẽ giúp cho trẻ phòng tránh được sốc do lo sợ. Bình tĩnh giải thích các hành động của bạn định làm để trẻ bình tĩnh, yên tâm. Rửa sạch vết cắn bằng nước càng nhiều càng tốt để lấy đi nọc độc, hoặc dùng miệng hút hết chất độc từ vết thương rắn cắn. Chuyển ngay trẻ tới bệnh viện bằng cáng và giữ cho trẻ nằm yên trong suốt thời gian di chuyển nhằm hạn chế sự lan truyền của nọc độc. Nếu có khả năng hãy cố xác định xem đó là loại rắn gì, giết chết được con rắn đó mang đến bệnh viện thì càng tốt.

Đối với trường hợp bị trâu bò húc gây đau, gây rách da, chảy máu, thủng bụng gây tổn thương phủ tạng hoặc trúng vào mắt gây mù mắt, có trường hợp bị quật ngã dẫn tới chết người, việc sơ cứu phải đảm bảo các nguyên tắc cầm máu, bất động và nếu nặng phải chuyển ngay tới cơ sở y tế giống như trong trường hợp bị tai nạn giao thông.

* Cách phòng tránh

Cần tuyên truyền cho cha mẹ, những người chăm sóc trẻ và bản thân trẻ sự nguy hiểm khi bị động vật cắn và các loại động vật cắn thường gặp. Luôn để mắt, quản lý trẻ và xây dựng các điểm vui chơi an toàn cho trẻ tại cộng đồng. Không bao giờ để trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ một mình với các vật nuôi trong nhà. Chó, mèo phải được tiêm chủng. Không thả chó bừa bãi. Khi cho chó ra đường phải có rọ mõm. Phát quang bụi rậm xung quanh nhà bạn để không có chỗ cho rắn trú ngụ.  

Dạy cho trẻ em biết những con vật nguy hiểm, những con vật nào không nguy hiểm để trẻ tránh xa. Hướng dẫn trẻ vui chơi an toàn: không nghịch tổ o­ng, không trêu chọc chó, mèo và các vật nuôi, không chơi gần các bụi rậm để tránh bị rắn cắn, nếu phải đi qua thì dùng gậy khua vào bụi rậm phía trước, đợi một lúc rồi mới đi qua. Phải có người giám sát và chăm sóc để trẻ không lại gần các con vật. Đối với chó mèo và các vật nuôi khác như khỉ,…cần dạy trẻ không trêu chọc khi chúng đang ăn, đang ngủ hoặc đang chăm chó con (cho bú…); nếu thấy chó lạ không chạy hoặc hét lên, cách tốt nhất là đứng im, không động đậy và không nhìn vào mắt chó; không cho chó ăn nếu chưa cho nó ngửi và nhìn mình; nếu bị chó xô ngã nằm thẳng ra, nằm im; không chơi các trò chơi mạnh với súc vật nuôi.

Chính quyền địa phương, ngành y tế cần cảnh báo với mọi người nguy cơ bị rắn cắn, đặc biệt là trong khi và sau khi lũ lụt. Nhân viên y tế, người chăm sóc trẻ và bản thân trẻ cần được tập huấn về các kiến thức và kỹ năng sơ cấp cứu ban đầu khi bị động vật cắn.