Phòng tránh và sơ cứu tai nạn bỏng ở trẻ
Bỏng là một trong những tai nạn rất nguy hiểm với trẻ em. Không những bỏng gây đau đớn, việc chữa chạy phức tạp, lâu dài, tốn kém mà còn gây tử vong cho trẻ, để lại nhiều di chứng nặng nề như sẹo, co kéo cơ hoặc da gây tàn phế suốt đời. Trẻ em, đặc biệt là trẻ em từ 2-5 tuổi dễ bị bỏng vì bản tính hiếu động, tò mò, nghịch ngợm, chưa ý thức được sự nguy hiểm xung quanh của trẻ em và nhiều khi do sự bất cẩn của người lớn.
Có nhiều loại hình bỏng, đó là bỏng nhiệt ướt, bỏng nhiệt khô, bỏng hoá chất, bỏng điện/ sét đánh... Bỏng nhiệt ướt là bỏng do nước sôi, nồi canh sôi, … Trẻ thường bị bỏng dạng này. Tai nạn bỏng nhiệt ướt thường xảy ra với trẻ khi phích nước sôi, đồ ăn nóng để trong tầm với hoặc lối đi của trẻ. Tai nạn còn xảy ra khi trẻ nấu ăn giúp bố mẹ. Bỏng nhiệt khô là bỏng bàn là, ống bô xe máy, lửa, hơi nóng của lò nung…Trẻ bị bỏng dạng này thường do người lớn bất cẩn không cất đồ vật nóng sau khi dùng xong hoặc do trẻ nghịch ngợm, đốt lửa sưởi, đốt rơm rạ, đánh đổ dầu xăng gây bắt lửa… Bỏng hoá chất là bỏng do vôi tôi, bỏng a xit, kiềm …Trường hợp này xảy ra do trẻ nô đùa cạnh hố vôi mới tôi sơ ý tụt chân xuống, sử dụng nhầm a xít. Bỏng sét đánh/điện giậto trẻ nghịch điện hoặc do sét đánh thường rất nặng gây chết người do cháy hoặc ngừng thở ngừng tim.
* Dạy trẻ cách xử lý và sơ cứu khi trẻ bị bỏng
Cần hướng dẫn trẻ xử lý những tình huống bỏng như: dừng lại, nằm xuống, hai tay che mặt, và lăn tròn đến khi lửa tắt nếu quần áo bắt lửa; dừng mọi việc đang làm ngay và tìm cách thoát ra khỏi đám cháy; gọi người lớn khi thấy có đám cháy; không nghịch diêm, lửa; khi bị bỏng ngâm ngay chỗ bỏng vào nước mát, sạch....
Khi bị bỏng, trẻ cần được sơ cứu để giảm khuyết tật và những hậu quả xấu do vết thương bỏng gây ra. Sơ cứu ngay khi trẻ bị bỏng như sau: loại bỏ tác nhân gây bỏng như cởi quần áo cho trẻ, an ủi trẻ để trẻ bớt sợ hãi. Tiếp đó, ngâm chỗ bỏng vào nước mát, sạch hoặc để chỗ bỏng dưới vòi nước đang chảy trong vòng 20 phút (không dùng nước đá). Băng nhẹ vùng bị bỏng bằng băng sạch, tránh làm vỡ nốt phồng. Tuyệt đối không bôi bất cứ thứ gì khác lên vết bỏng. Ủ đủ ấm cho trẻ, đưa trẻ đến trung tâm y tế gần nhất nếu trẻ bị bỏng nặng, rộng hơn bàn tay của trẻ hoặc bị bỏng bộ phận sinh dục. Nếu trẻ bất tỉnh, hô hấp nhân tạo trước khi sơ cứu.
* Cách phòng tránh tai nạn bỏng cho gia đình và cộng đồng
Cách phòng tránh tốt nhất tai nạn bỏng cho trẻ là sự cẩn trọng của người lớn. Đối với việc bố trí bếp, cần bố trí bếp nấu ăn hợp lý, để bếp lò phẳng, cao ngoài tầm với hoặc có vách ngăn không cho trẻ nhỏ tới gần. Khi nấu luôn đặt quay cán xoong, chảo vào phía trong.
Đối với việc trông trẻ, cần trông trẻ đúng cách, luôn để mắt đến trẻ. tuyệt đối không cho trẻ chơi, nô đùa nơi đang nấu ăn. Quản lý chặt chẽ chai lọ đựng hoá chất như chất tẩy rửa, acid. Không để đồ vật đựng nước nóng trong tầm với trẻ em như nồi canh, phích nước, vòi nước nóng, bàn là đang nóng, ống bô xe máy ... Khi bê nước nóng, thức ăn mới nấu cần chú ý tránh xa trẻ để lường trường hợp trẻ va đụng làm đổ vật nóng vào trẻ. Luôn kiểm tra nhiệt độ của thức ăn, đồ uống trước khi cho trẻ ăn, uống, nhiệt độ nước tắm rửa. Đặc biệt đối với trẻ nhỏ: không vừa bế trẻ vừa ăn, uống thức ăn nóng. Không để trẻ nhỏ tiếp xúc với diêm, bật lửa, lửa, nước sôi, thức ăn nóng, bếp đang đun... Không để trẻ tự tắm với vòi nước nóng lạnh.
Trẻ dưới 8 tuổi không nên cho trẻ dưới bố mẹ làm bếp. Đối với trẻ lớn đã giúp đỡ được bố mẹ trong việc nấu ăn cần ạy trẻ các cách phòng tránh bỏng. Dạy cho trẻ có ý thức luôn dùng lót tay khi bê các đồ nóng.