Phòng chống HIV/AIDS: đối mặt với nhiều thách thức

Năm 2005, ước tính ở Việt Nam có khoảng 260.000 người đang phải chung sống với HIV/AIDS, tăng 12 lần so với năm 1995, trong đó có 37.000 người nhiễm mới. Chỉ tính riêng trong năm 2005 đã có trên 13.000 người tử vong vì HIV/AIDS. HIV/AIDSđang lan nhanh ra cộng đồng thể hiện qua việc gia tăng nhanh chóng căn bệnh này ở phụ nữ mang thai và trẻ em. Trong những năm tới, ước tính mỗi năm sẽ có khoảng từ 5.600-7000 phụ nữ nhiễm HIV/AIDS sinh con và nếu không thực hiện dự phòng lây truyền từ mẹ sang con thì sẽ có khoảng 1.700-2.100 trẻ em sinh ra bị nhiễm HIV/AIDS mỗi năm.

Tuy nhiên, tính đến tháng 8-06 trong số khoảng 36.000 người có nhu cầu điều trị bằng thuốc kháng vi rut (ARV) mới chỉ có khoảng 38.000 người được tiếp cận với loại thuốc này.

Nhu cầu được chăm sóc và điều trị bao gồm cả điều trị bằng ARV đã, đang và sẽ tiếp tục gia tăng nhanh chóng. Dự báo số lượng người có nhu cầu điều trị bằng ARV sẽ tăng lên đến 57.600 người vào năm 2008 và 73.000 vào năm 2010.

Theo kế hoạch mở rộng điều trị ARV với các nguồn lực đã được cam kết từ Chính phủ, Quỹ Toàn cầu, PEPFAR và các nhà tài trợ khác, mục tiêu đến năm 2010, 70% số người có nhu cầu điều trị sẽ được tiếp cận với thuốc ARV (khoảng 51.000 người vào năm 2010).

Theo ước tính của WHO, hiện Việt Nam đang thiếu khoảng 392,7 triệu USD cho dự phòng lây nhiễm, chăm sóc, điều trị và các hoạt động hỗ trợ trong phòng chống HIV/AIDS giai đoạn 2006-2010.

Về vai trò của ngành Y tế trong phòng chống đại dịch HIV/AIDS, TS.Hans Troedsson cho rằng, ở những nước như Việt Nam, nơi dịch HIV/AIDScòn đang tập trung trong cácnhóm có nguy cơ cao nhưng đã bắt đầu lan rộng ra cộng đồng dân cư nói chungthì ngành Y tế cần phải đóng vai trò thiết yếu trong việc giảm tác hại cho người tiêm chích ma tuý và người hành nghề mại dâm.

Bên cạnh đó, ngành Y tế còn có một nhiệm vụ quan trọng nữa là cung cấp các dịch vụ điều trị, chăm sóc và hỗ trợ một cách toàn diện cho những người sống chung với HIV/AIDS mà theo dự báo sẽ gia tăng mạnh mẽ trong vài năm tới.

Hiện WHO đã xác định 5 định hướng chiến lược nhằm hỗ trợ các quốc gia thành viên đẩy nhanh những đáp ứng của ngành Y tế, bao gồm: xét nghiệm và tư vấn; chăm sóc và điều trị; dự phòng lây nhiễm HIV/AIDS qua tiêm chích ma tuý và quan hệ tình dục; dự phòng lây truyền từ mẹ sang con.

Trong cuộc gặp gỡ và làm việc diễn ra trong 2 ngày 9 và 10/10/06 Việt Nam và WHO cùng thảo luận các giải pháp thực tế để đối phó với những thách thức bao gồm việc nhanh chóng mở rộng các can thiệp giảm tác hại; tăng cường chăm sóc hỗ trợ và điều trị toàn diện, liên tục; tăng cường tư vấn và xét nghiệm tự nguyện thông qua tiếp cận với các nhóm dễ bị tổn thương; lồng ghép dự phòng, chăm sóc, điều trị cho các đối tượng trong các trường , trại và đang chuẩn bị tái hoà nhập cộng đồng...”Nếu chúng ta thực hiện ngay việc mở rộng và tăng cường các can thiệp như giảm tác hại và đề phòng lây nhiễm từ mẹ sang con thì những can thiệp hiện nay sẽ có tác động trực tiếp đến diễn biến của đại dịch HIV/AIDS trong tương lai”- TS. Hans Troedsson khẳng định.