Thuốc nam chữa bệnh thường gặp trong mùa mưa lũ
Chữa cảm cúm:
Nồi nước xông: Lá tre, lá bưởi, lá sả, cúc tần, hương nhu mỗi thứ 20g; tỏi 2-3 nhánh, đập giập. Tùy theo hoàn cảnh sẵn có của từng nơi, có thể thay thế bằng nhiều loại lá thơm khác như bạc hà, chanh, tràm, bạch đàn, đại bi, long não. Tất cả nấu với nước đến sôi, rồi xông từ từ cho hơi nước tỏa khắp thân thể cho ra mồ hôi trong 5-10 phút. Nằm nghỉ, đắp chăn tránh gió lạnh.
Cháo giải cảm: Lá tía tô 5g; hành 5g; gừng tươi 3 lát thái nhỏ, cho vào bát cùng ít gia vị và một chiếc lòng đỏ trứng gà. Đổ cháo sôi lên trên, khuấy đều rồi ăn nóng.
Chữa tiêu chảy:
Lấy ngay vài búp ổi hoặc đọt chè, nụ sim, rửa sạch, nhai nuốt nước dần dần. Hoặc sắc 20g vỏ quả măng cụt hoặc quả hồng xiêm xanh, củ nâu, bằng lăng tía để uống. Có thể dùng bài thuốc gồm ngọn non cỏ lào 50g; quả na điếc 20g; đốt tồn tính; gạo tẻ 30g, rang thật vàng, sắc lấy nước đặc uống.
Chữa nước ăn chân:
Lá chè xanh và lá phèn đen, mỗi thứ 20-30g, nấu nước đặc, ngâm rửa chân trong 5-10 phút. Rồi lấy quả cà dại hoa trắng phối hợp với lá lốt mỗi thứ 20g, giã nát, thêm ít nước, dùng bông thấm thuốc bôi vào những kẽ nứt nẻ. Hoặc lá móng tay, lá bạch hạc, lá phèn đen, lá trâm bầu, mỗi thứ 50-100g, giã nát, ngâm vào 100ml rượu trắng. Dùng bôi 2-3 lần trong ngày.
Phương pháp khác: Rửa sạch chân bằng nước muối, nhất là các kẽ chân, lau khô, bôi dầu hỏa, rồi rắc bột phèn phi. Ngày làm hai lần. Có thể dùng hỗn hợp bột phèn phi và mai hoa băng phiến.
Chữa mẩn ngứa:
Lá và ngọn non cây húng giổi 20-30g, rửa sạch, giã nát thêm nước sôi để nguội, cho vào vải mỏng, vắt lấy nước và cho thêm ít đường uống hoặc kết hợp hạt húng giổi 3-6g, ngâm với nước đến khi chất nhày bao quanh hạt phồng lên thành màng trắng. Trộn hai nước lại, uống làm một lần. Đồng thời, dùng bã lá xoa đều khắp cơ thể, nhất là vào những chỗ bị mẩn ngứa. Thường chỉ làm 1-2 lần đã thấy hết ngứa. Tiếp tục vài lần nữa là khỏi hẳn. Trường hợp không có hạt, dùng riêng lá cũng được.
- Vỏ núc nác phơi khô, cạo sạch lớp vỏ ngoài, ngâm nước cho mềm rồi thái mỏng. Lấy 30g sắc với 400ml nước còn 100ml, uống làm hai lần trong ngày. Hòa thêm ít đường cho dễ uống vì thuốc rất đắng. Có thể phối hợp với rễ thổ phục linh, lượng bằng nhau. Đồng thời, ngâm 10g dược liệu với 30ml cồn 50o trong 5-7 ngày. Thỉnh thoảng lắc đều, rồi lọc để dùng xoa ngoài, mỗi ngày 3-4 lần. Muốn có thuốc dùng ngay, có thể tán vỏ thành bột mịn rồi ngâm với rượu trắng trong 5-6 giờ.
- Ké hoa vàng 50g, lá thồm lồm 50g, lá trầu không 30g. Tất cả dùng tươi, giã nhỏ, xát nhẹ lên vết mẩn. Ngày làm 1-2 lần.
Chữa lở loét:
Lá dây tơ mành 20g, lá bạc thau 20g, lá xuyên tiêu 20g, lá trầu không 10g, thuốc lào 2g. Tất cả để tươi, rửa sạch, giã nhỏ xào nóng rồi đắp. Ngày làm một lần.
Hoặc dùng dung dịch nước sắc ngũ bội tử để rửa. Sau đó, lấy 20g ngũ bội tử, 20g hùng hoàng, 10g phèn chua phi, trộn đều, tán nhỏ, rây bột mịn, rắc lên vết loét (ngũ bội tử là những bướu sần sùi trên lá cây muối mọc ở miền núi).
Làm trong nước: Lấy hạt chùm ngây nghiền nát, trộn đều với nước thành một dung dịch đậm đặc, rồi đổ vào nước khuấy đều trong 5 phút. Để lắng 1-2 giờ, các chất cặn bẩn sẽ bị loại bỏ hoàn toàn. Nước sạch này còn được sát khuẩn do tác dụng của chất dầu cay trong hạt, nên có thể dùng ngay làm nước uống.
Ở một số nước châu Phi, nhân dân vùng núi cao vẫn sử dụng hạt chùm ngây để làm sạch và sát khuẩn nước dùng sau những trận lũ lụt xảy ra hằng năm.
Để trừ muỗi, có thể dùng nước sắc củ bách bộ với tỷ lệ 1/20 có tác dụng diệt bọ gậy, muỗi 100%. Củ bách bộ phơi khô, thái nhỏ, đốt hun khói có tác dụng diệt được muỗi. Vỏ quả bưởi, lá nàng hoa trắng, bèo cái, ngải hoa vàng phơi khô, đốt hun khói cũng có tác dụng xua muỗi và diệt trừ muỗi rất tốt.
Thuốc đuổi rắn: Lấy 10 củ hành nén giã nhỏ với 5g hùng hoàng hoặc 1 củ tỏi, 10 nhánh hành hương và một ít thuốc lá sợi, giã nhỏ, đựng vào một túi vải, đeo bên mình. Mùi dược liệu bốc ra sẽ làm rắn phải tránh xa.