Tư duy mới trong công tác chuẩn bị Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI

Để tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, hệ thống Mặt trận các cấp đã trải qua một quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng. Tính đến hết tháng 10/2025, toàn bộ 3.320 đơn vị cấp xã trên cả nước đã hoàn thành đại hội với cơ cấu nhân sự đảm bảo tính đại diện cao. Đáng chú ý, tỷ lệ cá nhân tiêu biểu tại cấp xã chiếm tới 36,58%, đại diện nữ giới chiếm tỷ lệ 30,75%, đại diện người ngoài Đảng đạt 23,37%, phản ánh đúng tinh thần mở rộng khối đoàn kết ngay từ cơ sở.

Ở cấp tỉnh, tính đến hết ngày 17/12/2025, toàn bộ 34/34 tỉnh, thành phố đã tổ chức xong Đại hội MTTQ Việt Nam cấp tỉnh nhiệm kỳ 2025-2030. Số lượng người trong Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp tỉnh, thành phố là 318 đồng chí. Trong đó, có 30/34 Phó Bí thư tỉnh, thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh, thành phố; 4 Ủy viên Ban Thường vụ, Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh, thành phố. Trong 283 Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp tỉnh, thành phố, có 154 đồng chí là trưởng các tổ chức chính trị-xã hội.

Chuyển biến từ tư duy tổng kết - nhiệm kỳ sang tư duy kiến tạo - mô hình

Được tổ chức ngay sau thành công rất tốt đẹp của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI không chỉ là một sự kiện chính trị quan trọng mà còn mang ý nghĩa đặc biệt.

Theo TS. Nguyễn Minh Chung, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương, khác với các kỳ Đại hội trước, công tác chuẩn bị Đại hội XI MTTQ Việt Nam diễn ra trong bối cảnh hệ thống tổ chức đã có sự thay đổi căn bản.

Việc sắp xếp các tổ chức chính trị - xã hội và các hội quần chúng về trực thuộc Mặt trận đặt ra yêu cầu mới cho Đại hội này: Đại hội không chỉ là sự kiện chính trị định kỳ, mà là bước hoàn thiện một mô hình tổ chức mang tính chiến lược cao hơn. Vì vậy, toàn bộ các khâu chuẩn bị - từ văn kiện, Điều lệ, nhân sự đến tổ chức Đại hội - đều được triển khai với tinh thần chủ động, chặt chẽ, bảo đảm vừa đúng quy định, vừa đáp ứng yêu cầu đổi mới. Điểm đáng chú ý là cách tiếp cận trong chuẩn bị Đại hội lần này đã có sự chuyển biến rõ nét: Từ tư duy tổng kết - nhiệm kỳ sang tư duy kiến tạo - mô hình, từ đánh giá kết quả sang định hình phương thức vận hành mới của toàn hệ thống MTTQ.

Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội XI được xây dựng theo hướng ngắn gọn, rõ trọng tâm, có chiều sâu, bám sát Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ MTTQ, các đoàn thể Trung ương lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 và thực tiễn hoạt động của MTTQ trong giai đoạn chuyển đổi. Văn kiện Đại hội lần này không dừng ở việc đánh giá kết quả, mà tập trung làm rõ một nội dung cốt lõi: Vai trò, vị thế mới của MTTQ Việt Nam trong mô hình tổ chức đã được kiện toàn như hiện nay.

Chương trình hành động nhiệm kỳ 2026-2031 được cụ thể hóa qua 7 nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Bên cạnh những nhiệm vụ như tuyên truyền, vận động, tập hợp các tầng lớp Nhân dân; nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giám sát và phản biện xã hội… điểm mới của chương trình hành động là việc tham gia phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và xây dựng xã hội số. Đây là bước đi đột phá, cho thấy MTTQ Việt Nam không đứng ngoài cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư mà chủ động trở thành một mắt xích quan trọng trong việc thúc đẩy quốc gia số và kinh tế số. Đồng thời, việc nhấn mạnh vai trò tự quản của Nhân dân để xây dựng khu dân cư "an toàn, ấm no, hạnh phúc" cho thấy mục tiêu cuối cùng của Mặt trận luôn xoay quanh chất lượng sống của người dân.

Cùng với văn kiện, công tác nhân sự Đại hội XI được chuẩn bị theo hướng chặt chẽ, thực chất. Yêu cầu đặt ra không chỉ là bảo đảm cơ cấu, mà quan trọng hơn là lựa chọn được những đại diện tiêu biểu, có uy tín, có khả năng tham gia hiệu quả vào cơ chế phối hợp trong mô hình mới. Dự kiến, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa XI sẽ bao gồm 405 vị ủy viên, thể hiện sự mở rộng quy mô để bao quát đầy đủ các giai tầng xã hội. Đoàn Chủ tịch dự kiến có 72 vị và Ban Thường trực gồm 12 vị.

Công tác tổ chức Đại hội được chuẩn bị theo hướng trang trọng nhưng tiết kiệm, khoa học, tránh hình thức. Một điểm sáng trong công tác tổ chức Đại hội chính là việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ. Thiết thực triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, với phương châm giảm thiểu tối đa giấy tờ, Ban tổ chức Đại hội sẽ đưa vào vận hành ứng dụng "Đại hội XI - Mặt trận Tổ quốc Việt Nam" với nhiều tính năng như khai thác tài liệu, sơ đồ chỗ ngồi, tin tức, hình ảnh, các thông tin hỗ trợ... Đại hội cũng ứng dụng trí tuệ nhân tạo thông qua hệ thống điểm danh đại biểu bằng camera AI và sản xuất các ấn phẩm truyền thông về Đại hội. Tại Đại hội, sẽ bố trí không gian triển lãm "Mặt trận số" với các khu thực tế ảo.

Với sự chuẩn bị chu đáo, tư duy đổi mới rõ nét, Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI hứa hẹn là dấu mốc mở ra giai đoạn phát triển mới của công tác Mặt trận trong hệ thống chính trị nước ta. Trong bối cảnh đất nước đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới, việc củng cố và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc tiếp tục là yếu tố có ý nghĩa quyết định. Với tinh thần "Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Phát triển", Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI được kỳ vọng sẽ tạo ra động lực mới, khí thế mới, góp phần đưa công tác Mặt trận ngày càng đi vào chiều sâu, thiết thực, hiệu quả, xứng đáng với niềm tin của Đảng, Nhà nước và nhân dân.