An Giang: Kế hoạch ứng phó với biến đổi khí hậu và môi trường
Người dân khai thác cá đồng mùa lũ tại đập tràn Tha La. Anh: T.N
Theo nghiên cứu hiện trạng môi trường tại An Giang trong 5 năm qua, các vấn đề môi trường phát sinh từ sức ép của tăng trưởng kinh tế đã tác động làm suy giảm chất lượng cuộc sống, đe dọa sự đa dạng sinh học và làm cho các nguồn tài nguyên thiên nhiên bị ảnh hưởng. Trong đó, nhiều nguồn gen quý có thể biến mất qua việc nguồn lợi thủy sản ngày càng cạn kiệt. Chất thải từ sinh hoạt, sản xuất chưa có giải pháp xử lý triệt để ở từng lúc, từng nơi đang gây ra nhiều bất cập trong đời sống và có ảnh hưởng đến quá trình phát triển.
Trong khi đó, những tác động từ thiên nhiên do quá trình biến đổi khí hậu toàn cầu cũng đang góp thêm nhiều khó khăn cho tăng trưởng kinh tế. Trong 5 năm qua, thiệt hại do thiên tai, lũ lụt, bão và giông lốc là khá lớn, gây nhiều thiệt hại về tài sản và người trên 160 tỷ đồng, làm chết và bị thương hơn 100 người, sập 4.565 căn nhà, cùng nhiều diện tích lúa, hoa màu bị mất trắng… Tình trạng sạt lở bờ sông diễn biến phức tạp, toàn tỉnh có hơn 40 đoạn có nguy cơ sạt lở ở mức báo động nguy hiểm và gần nguy hiểm, đòi hỏi phải tính toán cân đối quỹ đất phù hợp để di dời và đảm bảo sinh hoạt, sản xuất của người dân.
Để có kế hoạch ứng phó với các vấn đề trên, nhằm kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế xã hội với bảo vệ tài nguyên và môi trường hướng tới phát triển bền vững, Quy hoạch Bảo vệ môi trường tỉnh An Giang đến năm 2020 đã được ban hành và giao cho Sở Tài nguyên- Môi trường An Giang là chủ đầu tư. Theo đó, xác định 12 chương trình trọng điểm về bảo vệ môi trường giai đoạn 2010-2020. Bao gồm: Nâng cao nhận thức cộng đồng; phòng ngừa ô nhiễm công nghiệp; phân loại chất thải rắn tại nguồn kết hợp cải tiến hệ thống thu gom, vận chuyển; chương trình bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học; nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn; xã hội hóa đầu tư vào lĩnh vực môi trường; phát triển chính sách, nguồn nhân lực và tín dụng ưu đãi đầu tư bảo vệ môi trường v.v…
Theo quy hoạch này, từ năm 2011, tất cả các quy hoạch của các ngành và quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế- xã hội tỉnh An Giang đến năm 2020 phải lập báo cáo đánh giá môi trường chiến lược. Nâng tỉ lệ sử dụng các dạng năng lượng sạch, năng lượng tái tạo đạt 5% tổng năng lượng tiêu thụ. Hạn chế và khắc phục tình trạng ô nhiễm, suy thoái môi trường khu dân cư. Cụ thể, năm 2011 hoàn tất và triển khai quy hoạch các khu vực xử lý chất thải rắn trên địa bàn tỉnh. Thông qua việc cải tiến công nghệ xử lý rác, tiết kiệm 30-50% diện tích đất dùng để chôn lấp rác.
Đối với hoạt động sản xuất công nghiệp, từ năm 2011, tất cả các khu, cụm công nghiệp phải có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt quy chuẩn môi trường và thành lập bộ phận chuyên môn bảo vệ môi trường. Tương tự, các làng nghề, cơ sở CN-TTCN nằm ngoài khu công nghiệp tập trung phải đảm bảo tốt vấn đề môi trường. Đến năm 2015, có ít nhất 20% số cơ sở sản xuất thực hiện chương trình ngăn ngừa ô nhiễm công nghiệp – sản xuất sạch hơn và tỉ lệ này phải được nâng lên tối thiểu 50% vào năm 2020. Đối với hoạt động ngành Nông nghiệp, từ năm 2011 trở đi, hạn chế việc sử dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật; chăn nuôi gia súc, gia cầm, thủy sản áp dụng theo tiêu chuẩn sạch, truy xuất nguồn gốc nhằm đảm bảo tiêu thụ an toàn và đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu. Đối với các hoạt động du lịch, dich vụ, thương mại, y tế ,đến năm 2015 phải hoàn thiện cơ sở hạ tầng về bảo vệ môi trường :Thoát nước và xử lý nước thải, hệ thống thu gom , xử lý chất thải rắn, trồng cây xanh …
Trên thực tế, thời gian qua, nhiều địa phương, đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã có nhiều nỗ lực để làm giảm ô nhiễm môi trường. Các cơ sở y tế, doanh nghiệp kinh doanh sản xuất, chế biến gắn liền với hoạt động xuất khẩu đã đầu tư xây dựng hệ thống xử lý chất thải theo các quy chuẩn quy định. Trong đó, có thể kể đến thị xã Châu Đốc với việc đầu tư xây dựng bãi chôn lấp rác quy mô trên 30 héc-ta và nhà máy xử lý nước thải do Công ty Cổ phần Phát triển Du lịch An Giang đầu tư và chuyển giao từ Chương trình Hỗ trợ phát triển du lịch tiểu vùng sông Mê Kông do ADB tài trợ. Bên cạnh đó, chính sách xã hội hóa, ưu đãi đầu tư các dự án về môi trường đang thu hút nhiều nhà đầu tư tham gia thực hiện nhiều dự án ở nhiều địa phương. Như dự án xử lý rác cụm Long Xuyên, Châu Thành, Thoại Sơn với công suất 300 tấn/ngày; dự án xử lý rác thải nông nghiệp, trấu thải thành điện năng ở Chợ Mới, Thoại Sơn; dự án xử lý nước thải thủy sản thu hồi biogas theo cơ chế phát triển sạch CDM ở Công ty Thủy sản Thuận An …
Kế hoạch ứng phó với biến đổi khí hậu và môi trường cho thấy quyết tâm của tỉnh, để An Giang có điều kiện phát triển bền vững.