Bữa ăn - sức khoẻ của cả nhà

Từ những loại rau đơn giản như au ngót, rau cải, rau dền rau muống, bầu bí, đậu, hoa thiên lý... đến những loại gia cầm gia súc đều là những món ăn đầy bỏ dưỡng. Những loại rau gia vị, rau thơm, tía tô, kinh giới, xương xông, mùi tàu, rau răm, hành, hẹ, các loại củ tỏi, gừng, riềng.. là những sản phẩm giàu kháng sinh thực vật, giàu vitamin và khoáng chất, giàu hương liệu và kích thích ăn ngon miệng.

Không thể tổ chức bữa ăn gia đình hợp lý nếu không có hiểu biết về nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể và giá trị dinh dưỡng của các thực phẩm. Không phải ai cũng có nhu cầu dinh dưỡng như nhau hoặc nhiều món ăn là nhiều chất dinh dưỡng.

Một bữa cơm có thể có nhiều hoặc ít món, nhưng cơ bản ngoài cơm ra, bữa ăn phải có món rau, có món ăn giàu đạm, béo... Rau là món cung cấp các chất khoáng, vitamin là các chất dinh dưỡng rất cần thiết đối với cơ thể. Rau còn cung cấp chất xơ giúp thải bỏ khỏi cơ thể các chất độc, tồn đọng ở ống tiêu hoá và góp phần chống táo bón. Món rau là món truyền thống của dân tộc ta từ xa xưa. Và ngày nay, rau lại càng đóng vai trò quan trọng trong mỗi bữa ăn, nó không thể thiếu được trong bữa ăn kể cả trong các bữa tiệc. Rau có nhiều chất dinh dưỡng là các loại rau lá xanh: rau muống, rau ngót, rau dền, rau mồng tơi, rau đay... và các loại rau gia vị.

Đạm là loại thực phẩm rất cần cho cơ thể trẻ đang trong thời kỳ phát triển. Chất béo là nguồn cung cấp năng lượng quan trọng và giúp tạo ra các món ăn ngon. Món ăn giầu đạm béo gồm đậu phụ, vừng, lạc, thịt, cá trứng sữa. Ðậu, vừng, lạc là thức ăn nguồn thực vật giá rẻ, bổ và dễ tiêu. Thịt có nhiều chất đạm nhưng trong lúc tiêu hoá có nhiều chất độc nên khi ăn thịt cần ăn nhiều rau để có chất xơ cuốn lấy các bã của thịt để nhanh chóng đẩy ra ngoài cơ thể. Chỉ nên ăn thịt ở mức vừa phải, nên chọn nguồn đạm động vật là cá để thay thế. Không phải cá to mới có nhiều đạm, cá nhỏ cũng có giá trị chất dinh dưỡng cao. Những loại cá nhỏ nên ninh nhừ, căn cả ăn cả xương như vậy vừa có đạm, béo vừa có canxi, rất cần cho trẻ em đang tuổi phát triển và người cao tuổi đề phòng xốp xương.

Ngoài ra, cần có món canh bổ sung nước và các chất dinh dưỡng. Không nhất thiết phải là canh cá, canh thịt, đơn giản chỉ là một bát nước rau hoặc một bát nước canh cà chua. Các món ăn ngon ở Việt nam thường là các món được chế biến hỗn hợp từ nhiều loại thực phẩm và có nhiều gia vị kích thích ăn ngon miệng.

Bữa ăn kết thúc nên có nước uống, nước trắng hoặc nước chè và có món ngọt tráng miệng tốt nhất là quả chín.

Như vậy, để đánh giá một bữa ăn dinh dường, cần đánh giá các tiêu chuẩn số lượng, chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm... Đủ số lượng theo cảm giác mọi người được ăn cơm đủ no. Ðủ về chất lượng là bữa căn phải có món rau, món giầu đạm béo, món canh, gia đình có dự trữ món dưa, lọ muối vừng, nồi cá kho. Chế biến các món ăn thay đổi, hỗn hợp nhiều loại thực phẩm, có nhiều gia vị. Ðảm bảo vệ sinh: thức ăn không được là nguồn gây bệnh.

Để chế biến một bữa ăn ngon, không gian và vật dụng nhà bếp cần được đặc biệt quan tâm: Không gian nhà bếp cần thoáng đãng, ngăn nắp, sạch sẽ. Nếu có điều kiện, cần trang bị các phương tiện bảo quản thực phẩm, dụng cụ cắt, gọt hợp lý, thậm chí là lò nướng, nồi hầm.