Mở rộng mạng lưới hỗ trợ phụ nữ, trẻ em di cư: Hướng tới tái hòa nhập bền vững và an toàn

Theo đó, việc ký kết không chỉ tiếp nối thành công của mô hình OSSO hỗ trợ phụ nữ di cư hồi hương và con cái họ đã được triển khai trước đó, mà còn mở ra giai đoạn hợp tác mới với quy mô rộng hơn, phạm vi hỗ trợ toàn diện hơn và định hướng phát triển bền vững hơn cho phụ nữ di cư cùng con cái của họ tại Việt Nam.

Trong giai đoạn 2020 - 2024, với sự quyết tâm cao, nỗ lực của các bên, việc triển khai thực hiện Dự án giai đoạn I đã thành công tốt đẹp với những kết quả vô cùng ấn tượng: Có 5 Văn phòng Hỗ trợ “Một điểm đến” đã được thành lập và duy trì hoạt động; Hơn 3 nghìn phụ nữ di cư trở về đã được hỗ trợ về học nghề, giáo dục, việc làm, pháp lý, tâm lý và sức khỏe tâm thần; Hơn 11 nghìn người được tư vấn truyền thông ở cơ sở; 1 nghìn phụ nữ di cư hồi hương bị ảnh hưởng bởi Covid-19 đã được hỗ trợ trực tiếp trong năm 2021, góp phần giúp họ sớm ổn định cuộc sống, phát triển kinh tế, nuôi dạy con cái tốt hơn và tái hoà nhập cộng đồng, bảo đảm phát triển lâu dài.

Phát huy những kết quả đã đạt được của giai đoạn trước; đồng thời, khắc phục những tồn tại hạn chế của Dự án, Dự án giai đoạn II được xây dựng nhằm hướng tới mục tiêu bảo đảm phúc lợi cho phụ nữ di cư và con cái của họ thông qua một hệ thống hỗ trợ tổng thể, tích hợp và đa chiều; thiết lập các mạng lưới dịch vụ hiệu quả tập trung vào các OSSO nhằm tăng cường công tác bảo vệ và hỗ trợ tái hòa nhập ở cấp tỉnh; đồng thời tăng cường năng lực cho hệ thống Hội LHPN Việt Nam trong việc dẫn dắt các sáng kiến ở cấp quốc gia và quốc tế thông qua việc thúc đẩy hợp tác với các nhà hoạch định chính sách.

Các hoạt động truyền thông nâng cao năng lực giúp phụ nữ di cư hòa nhập với cuộc sống tại quê nhà

Theo nội dung hợp tác, giai đoạn II Dự án được triển khai thực hiện từ 2026 - 2029 với tổng ngân sách là 3,5 triệu USD (trong đó ngân sách Hội giải ngân là 50,05%) và sẽ được triển khai tại 4 tỉnh, thành phố gồm: Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Trị và Cần Thơ. Đây đều là những địa bàn có nhu cầu lớn về hỗ trợ phụ nữ di cư, đồng thời là nơi đang từng bước hình thành các mạng lưới dịch vụ hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng cho phụ nữ và trẻ em di cư hồi hương.

Một trong những nội dung quan trọng của giai đoạn II là tiếp tục củng cố và mở rộng mô hình OSSO - Văn phòng hỗ trợ phụ nữ di cư hồi hương và con cái của họ. Nếu như giai đoạn I từ năm 2020 - 2021 chủ yếu tập trung vào việc thành lập và vận hành mô hình OSSO, thì giai đoạn II hướng tới phát triển hệ thống này theo hướng chuyên nghiệp, đồng bộ và bền vững hơn.

Đáng chú ý, Dự án giai đoạn này mở rộng đáng kể nhóm đối tượng thụ hưởng. Trước đây chủ yếu tập trung hỗ trợ phụ nữ hồi hương vì mục đích kết hôn, thì nay phạm vi đã bao gồm cả phụ nữ có ý định di cư hoặc đã hồi hương với nhiều mục đích khác nhau như lao động, kết hôn, học tập… và con cái của họ. Việc mở rộng này được đánh giá là bước chuyển quan trọng nhằm đáp ứng thực tiễn đa dạng của xu hướng di cư hiện nay, đồng thời giúp nhiều phụ nữ có cơ hội tiếp cận hỗ trợ từ sớm để di cư an toàn hơn và tái hòa nhập thuận lợi hơn.

Theo kế hoạch, Dự án dự kiến mang lại lợi ích trực tiếp cho hơn 6.700 người và gián tiếp cho khoảng 44.300 người trong giai đoạn 2026 - 2029. Trong đó, nhóm hưởng lợi trực tiếp gồm khoảng 6.000 phụ nữ và trẻ em di cư Việt Nam và các cán bộ, nhà hoạch định chính sách, nhà cung cấp dịch vụ cấp tỉnh, hệ thống OSSO/Hội LHPN Việt Nam. Nhóm hưởng lợi gián tiếp dự kiến bao gồm 24.000 thành viên gia đình của phụ nữ và trẻ em di cư; 4.300 người dân địa phương tại khu vực dự án và 16.000 công chúng thông qua các hoạt động truyền thông, nâng cao nhận thức về di cư an toàn.

Để hiện thực hóa mục tiêu trên, Dự án triển khai 3 nhóm nội dung lớn:

Thứ nhất, tăng cường năng lực cho hệ thống OSSO: nhằm nâng cao hiệu quả tư vấn, bảo vệ và hỗ trợ tái hòa nhập cho phụ nữ di cư và con cái họ. Các hoạt động trọng tâm bao gồm xây dựng lộ trình phát triển 5 năm cho từng OSSO; thiết kế hệ thống quản lý hồ sơ ca bằng kỹ thuật số; cập nhật hướng dẫn, sửa đổi sổ tay hoạt động, cơ chế hỗ trợ khẩn cấp; đào tạo toàn diện cho các tư vấn viên và đối tác của OSSO; đào tạo các bên liên quan, học tập mô hình và thăm quan nghiên cứu. Đồng thời, Dự án sẽ thành lập thêm OSSO tại Quảng Trị và tiếp tục duy trì, củng cố hoạt động của các OSSO hiện có thông qua các dịch vụ như tư vấn tâm lý, hỗ trợ pháp lý, đào tạo nghề và kết nối sinh kế.

Thứ hai, tăng cường năng lực tiếp cận, mạng lưới cấp tỉnh. Theo đó, Dự án sẽ xây dựng bộ công cụ truyền thông về di cư an toàn/hợp pháp; triển khai các hoạt động truyền thông trực tuyến và trực tiếp nhằm nâng cao nhận diện OSSO; lập bản đồ và cơ sở dữ liệu nhà cung cấp dịch vụ địa phương; thiết lập quy trình làm việc chuẩn giữa OSSO và đối tác tỉnh. Ngoài ra, mỗi OSSO cũng sẽ có cơ chế hỗ trợ trợ bảo vệ, tái hòa nhập thông qua chuyển tuyến dịch vụ và trợ giúp khẩn cấp cho phụ nữ di cư có hoàn cảnh đặc biệt tại mỗi OSSO.

Thứ ba, thúc đẩy các sáng kiến phối hợp quốc gia và quốc tế trên cơ sở chia sẻ thông tin, truyền thông và chính sách dựa trên bằng chứng. Trong đó, Hội LHPN Việt Nam sẽ chủ trì thành lập Nhóm công tác hỗ trợ phụ nữ di cư; biên soạn sổ tay quản lý ca; tổ chức 4 hội thảo vận động chính sách cấp TW; tạo mạng lưới quốc tế đa ngành với Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc và Đài Loan, đồng thời tổ chức các chuyến nghiên cứu/hội thảo song phương tại các quốc gia đích; xây dựng kế hoạch tổng thể và phương án duy trì OSSO sau dự án.

Uỷ viên BCH TW Đảng, Phó Chủ tịch Uỷ ban TW MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam Lê Thị Thuỷ (thứ hai phải sang) và ông Lee Byung Hwa, Giám đốc Quốc gia KOICA; bà Kendra Rinas, Trưởng Phái đoàn IOM tại Việt Nam (thứ 2 trái sang) tại chương trình ký kết

Theo cơ chế phối hợp được thống nhất, Hội LHPN Việt Nam sẽ giữ vai trò đầu mối điều phối và triển khai các hoạt động dự án; IOM hỗ trợ, giám sát về kỹ thuật và tài chính; còn KOICA là cơ quan tài trợ, phối hợp quản lý chung, hỗ trợ kỹ thuật và bảo đảm chất lượng thực hiện Dự án. Các bên cam kết phối hợp chặt chẽ, thường xuyên tham vấn và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh nhằm bảo đảm Dự án được triển khai hiệu quả, đúng mục tiêu và bền vững.

Lễ ký kết Biên bản thảo luận và Thỏa thuận hợp tác giữa Hội LHPN Việt Nam, KOICA, IOM tại chương trình không chỉ thể hiện quyết tâm chung trong việc xây dựng hệ thống hỗ trợ phụ nữ di cư ngày càng chuyên nghiệp và nhân văn hơn, mà còn mở ra kỳ vọng về một mạng lưới hỗ trợ toàn diện, giúp phụ nữ di cư và con cái của họ có thêm điểm tựa để ổn định cuộc sống, tự tin hòa nhập cộng đồng và phát triển bền vững trong tương lai.