Những cô gái "đưa đò" trên dòng Thạch Hãn
Cô lái đò trên bến Mai Xá, Gio Mai
Trở về Gio Việt vào những ngày tháng tư, chúng tôi tìm đến nhà mẹ Nguyễn Thị Xinh ở thôn Xuân Tiến, xã Gio Việt, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị. Gặp chúng tôi, mẹ hào hứng kể lại những kỷ niệm một thời khói lửa,
Trong 6 năm liền (từ năm 1947- 1952), tại bến đò Mai Xá, xã Gio Mai không có lúc nào vắng bóng cô du kích Nguyễn Thị Xinh mới tròn 20 tuổi làm nhiệm vụ đưa đón cán bộ, bộ đội qua sông. Để tránh bị địch phát hiện, những chuyến đò ấy chở cả người dân đi sản xuất, mua bán, xuất phát từ bến đò Mai Xá xuôi về xóm Soi, qua sông vào Quảng Trị. Có những đêm nguy hiểm, chị phải nhảy xuống kéo thuyền bơi vào bờ tránh nạn, phải cho thuyền chìm để giữ bí mật, đảm bảo an toàn. Dưới mưa bom, bão đạn chị Xinh vẫn vững tay lái “Một tấc không đi, một ly khống rời” bám trụ bến sông. Thương các anh bộ đội khi ra đi chỉ mang theo một vắt cơm, nước uống trong ống tre, cứ chiều đến chị Xinh chạy vội về nấu cơm muối đưa cho các anh lên thuyền. Chị tâm sự: “Hình ảnh những người lính trẻ vượt qua gian khổ, kề cạnh cái chết vẫn hào khí, lạc quan trở thành động lực thôi thúc tôi gắng hết sức mình, hoàn thành nhiệm vụ”. Sau sáu năm làm nhiệm vụ đưa đò, vị bị địch phát hiện, chị được cử đi vùng đất Trung Hải, Gio Linh làm liên lạc cho bộ đội, nuôi dấu cán bộ.
Chiến tranh lùi xa, người con gái đưa đò trên bến Mai Xá năm nào bây giờ đã ngoài tuổi 80 nhưng vẫn còn đó những kỷ niệm chiến đấu bên dòng sông Thạch Hãn, còn đó những kí ức về đồng đội đã anh dũng hi sinh bảo vệ đất nước.
Cô du kích đưa đò81 ngày đêm trên dòng Thạch Hãn
Hơn 40 năm trôi qua, chị Thu (thị trấn Ái Tử, huyện Triệu Phong - làng Giang Hến, xã Triệu Giang ngày trước) vẫn nhớ như in ký ức những ngày hè bão lửa ác liệt trên dòng Thạch Hãn năm 1972. Ngày ấy, với tinh thần gan dạ, kiên cường nên dù chỉ mới 18 tuổi, chị được phân công cùng chở quân - lương tiến vào Thành Cổ chiến đấu rồi xuôi dòng đưa thương binh về hậu tuyến chăm sóc. Có những đêm chị phải cố hết sức chèo thật nhanh chở hàng chục chuyến liên tục trong nước mắt bởi trên thuyền những người lính bị thương đang cố nén tiếng rên đau, máu đỏ dòng sông. Có những lần bị địch phát hiện, chúng bắn phá xuống dòng sông, nước đục ngầu cuộn chảy, chị nhảy xuống sông đưa thuyền vào bờ. Dù mưa bom, bão đạn, chị Thu vẫn vững vàng tay chèo hoàn thành nhiệm vụ, góp sức vào thành công cuộc chiến 81 ngày đêm ác liệt năm 1972tại Thành cổ Quảng Trị.
Đất nước thống nhất, năm 1976 chị Thu cưới ông Nguyễn Câu, con trai ông Nguyễn Con – người đã cùng chị đưa đò. Chị cùng chồng trở về với cuộc sống đời thường bên dòng sông Thạch Hãn làng Giang Hến, vẫn cần cù chịu khó bám sông cào hến mưu sinh, nuôi đàn con khôn lớn. Trong căn nhà của chị vẫn treo Huân chương kháng chiến và bức ảnh chị đang chèo đò chở bộ đội chụp năm 1972 – những kỉ vật của một thời trẻ tuổi chị đã hết mình vì đất nước đẹp tươi hôm nay.
Đò em lên xuống Ba Lòng
Chị Võ Thị Me hoạt động cách mạng từ bến đò Gia Độ - Nơi chị sinh ra và lớn lên. Tiếp bước truyền thống gia đình cách mạng, năm 12 tuổi, chị Me tự nguyện xin làm giao liên, đưa tin tức cho bộ đội. 10 năm sau, năm 1961, chị nhận nhiệm vụ đưa đò từ bến Gia Độ đến bến Quy Hà xuôi về Cửa Việt, chở cán bộ, bộ đội từ Cửa Việt ngược lên bến Trấm chiến khu Ba Lòng. Cứ 10 đến 15 ngày chị lái đò lên chiến khu, mỗi chuyến kéo dài một ngày đêm. Chuyến chở bộ đội, chuyến chở lương thực, thực phẩm, thả cá lên trên, đóng giả ngư dân để che mắt địch. Hàng đêm đối mặt với giá rét, bom rơi đạn vãi, quân địch đi tuần, chị vẫn không hề chùn bước. Chị kể lại: “Những lúc ca nô địch lao đến, tui phải cố bình tĩnh, không phải vì sự sống chết của bản thân mà vì sợ chúng nó mà biết được thì ta không có con đường nào để lên chiến khu thuận lợi như đường sông này. Có tháng Tây lên mấy chuyến ở Ba Lòng, đò tui nhận nước mấy phen, đến lúc Tây về lại kéo lên rồi ngược xuôi miền chiến khu”. Với công lao đóng góp của mình cho cuộc kháng chiến, chị được Nhà nước tặng thưởng Huy chương kháng chiến chống Mỹ cứu nước Hạng Nhất.
Trên dòng Thạch Hãn năm ấy có biết bao cô lái đò như chị Xinh, chị Me. Họ đã thầm lặng góp sức mình vào công cuộc giải phòng đất nước, tạo nên những hình tượng bất hủ về người phụ Việt Nam kiên cường, bất khuất: “Đò em lên xuống Ba Lòng/Chở người cán bộ lên vùng chiến khu…/Ai về bến Trấm thì lên/Về cho sớm sớm, mưa đêm khó chèo…” (Cô lái đò – Lương An).
* Thi đua - tạo động lực cho phụ nữ phấn đấu
Nhân dịp kỷ niệm ngày Quốc tế phụ nữ 8-3, phóng viên Báo Ninh Bình đã phỏng vấn đồng chí Đào Thị Thu Hòa, Chủ tịch Hội LHPN thành phố Ninh Bình về các phong trào thi đua của Hội.
Phóng viên (P.V): Xin đồng chí cho biết khái quát về các phong trào thi đua của Hội trong thời gian qua?
Đồng chí Đào Thị Thu Hòa: Thấm nhuần lời dạy của Bác Hồ “Thi đua là yêu nước, yêu nước thì phải thi đua. Những người thi đua là những người yêu nước nhất”, những năm qua các cấp Hội Phụ nữ thành phố đã tập trung triển khai, tổ chức thực hiện có hiệu quả các phong trào thi đua yêu nước, trong đó sôi nổi nhất là phong trào thi đua “Phụ nữ tích cực học tập, lao động sáng tạo, xây dựng gia đình hạnh phúc” gắn với đẩy mạnh học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Hàng năm, Hội đều cụ thể hóa các nội dung thi đua phù hợp với nhiệm vụ chính trị của địa phương và phát động thi đua bằng nhiều hình thức như: Ký kết giữa Hội phụ nữ cơ sở với Ban Thường vụ Hội Phụ nữ thành phố, giữa các chi hội với Ban Thường vụ Hội phụ nữ các phường, xã; giữa cán bộ Hội với nhau, giữa hội viên và chi hội. Các phong trào thi đua đã thực sự đi vào cuộc sống, được đông đảo cán bộ, hội viên phụ nữ hưởng ứng. Qua đó khơi dậy tinh thần yêu nước và phát huy truyền thống tốt đẹp của phụ nữ Việt Nam, cổ vũ, động viên chị em tích cực học tập, lao động sáng tạo, góp phần vào công cuộc xây dựng, phát triển thành phố. Cùng với phát động thi đua, hàng năm, các cấp Hội đều tổ chức bình xét thi đua công khai, dân chủ, tổng kết, biểu dương, khen thưởng kịp thời các tập thể, cá nhân tiêu biểu. Hàng năm, có trên 90% hội viên, 75% phụ nữ đăng ký thực hiện 3 tiêu chuẩn của phong trào thi đua “Phụ nữ tích cực học tập, lao động sáng tạo, xây dựng gia đình hạnh phúc”, qua bình xét có trên 90% hội viên và trên 80% phụ nữ đạt 3 tiêu chuẩn của phong trào. Năm 2011, có 94% hội viên, 89% phụ nữ đạt 3 tiêu chuẩn của phong trào thi đua.
P.V: Đồng chí cho biết hiệu quả các phong trào thi đua của Hội?
Đồng chí Đào Thị Thu Hòa: Các phong trào thi đua được triển khai gắn với đẩy mạnh Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”. Qua đó đã nâng cao ý thức, tinh thần trách nhiệm, lề lối làm việc của cán bộ Hội các cấp và nâng cao chất lượng công tác Hội. Một số phong trào thi đua đã đem lại hiệu quả rõ nét như phong trào phụ nữ giúp nhau phát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo; phong trào thực hành tiết kiệm; xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc...
Theo đó, hàng năm 100% cơ sở Hội đều đẩy mạnh các hoạt động tạo vốn, dạy nghề, giải quyết việc làm. Tổng số vốn vay do Hội khai thác hiện nay là 46.244 triệu đồng cho 2.980 hộ vay, trong đó có 303 hộ nghèo do phụ nữ đứng chủ. Hoạt động hỗ trợ phụ nữ nghèo, tương thân, tương ái ngày càng có sức lan tỏa, đem lại hiệu quả thiết thực với 100% hộ phụ nữ nghèo đứng chủ được giúp đỡ các điều kiện để giảm nghèo, năm 2011 đã có 96 hộ phụ nữ nghèo đứng chủ được giúp đỡ thoát nghèo, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo của thành phố đến cuối năm 2011 còn 1,35%. Các hoạt động hỗ trợ phụ nữ xây dựng gia đình hạnh phúc của các cấp Hội đã góp phần quan trọng trong phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, đến nay có 91% gia đình hội viên đạt danh hiệu gia đình văn hóa.
Phong trào thực hành tiết kiệm theo gương Bác Hồ cũng được đẩy mạnh với những mô hình hay, cách làm hiệu quả như: nuôi lợn nhựa tiết kiệm, tiết kiệm trong chi tiêu, quản lý tài chính gia đình, tiết kiệm thời gian, điện nước, quyên góp giúp cho phụ nữ nghèo, phụ nữ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, ủng hộ học sinh nghèo. Năm 2011, toàn thành phố có 10.591 lợn nhựa tiết kiệm với tổng số tiền tiết kiệm hơn 1 tỷ đồng. Điển hình là các đơn vị Hội Phụ nữ phường Vân Giang, Thanh Bình,
P.V: Hưởng ứng đợt thi đua đặc biệt hướng tới kỷ niệm 20 năm tái lập tỉnh (1992-2012), 5 năm thành lập thành phố Ninh Bình (2007-2012), các cấp Hội có những hoạt động gì, thưa đồng chí?
Đồng chí Đào Thị Thu Hòa: Trong dịp này, các cấp Hội Phụ nữ thành phố phát động đợt thi đua sôi nổi trong cán bộ, hội viên, các tầng lớp phụ nữ chào mừng các sự kiện lớn của tỉnh, của thành phố, chào mừng Đại hội đại biểu phụ nữ toàn quốc lần thứ XI và ngày Quốc tế phụ nữ 8-3. Lập thành tích thiết thực chào mừng các sự kiện trên, mỗi cơ sở Hội có một công trình, sản phẩm chào mừng với các hoạt động như: Tổ chức dọn vệ sinh môi trường; hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế, giúp nhau về giống, vốn, ngày công lao động; khởi công xây dựng mái ấm tình thương; tặng học bổng cho học sinh nghèo; vận động các doanh nhân nữ tặng quà, tặng sách vở cho học sinh nghèo...
Các chi hội tổ chức sinh hoạt hội viên từ ngày 4 đến 8-3 ôn lại truyền thống, quán triệt, triển khai Nghị quyết Đại hội phụ nữ tỉnh lần thứ XI, tuyên truyền thành tựu 20 năm tái lập tỉnh, 5 năm thành lập thành phố Ninh Bình. Đây cũng là dịp tuyên truyền, phát động hội viên phụ nữ tích cực tham gia đóng góp xây dựng và phát triển thành phố Ninh Bình trở thành đô thị loại II vào năm 2015, hướng tới thành phố du lịch văn minh, hiện đại. Phát huy những thành tích đã đạt được, cán bộ, hội viên thành phố sẽ nỗ lực nhiều hơn nữa, cùng với phụ nữ cả tỉnh góp phần xây dựng quê hương Ninh Bình ngày càng giàu đẹp.
